تبلیغات
تحقیق و پروژه های دانشجویی - تحقیق آشنایی با شیخ عطار و آثار او و ادبیات صوفیانه و طنز

تحقیق آشنایی با شیخ عطار و آثار او و ادبیات صوفیانه و طنز

نویسنده : نگار موسوی دوشنبه 9 مرداد 1396 11:42 ق.ظ  •   

تحقیق آشنایی با شیخ عطار و آثار او و ادبیات صوفیانه و طنز   شامل 31 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد  آشنایی با شیخ عطار و آثار او و ادبیات صوفیانه و طنز  می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

-آشنایی با شیخ عطار و آثار او

 ۱-۱- زندگی نامه عطار

نام وی محمد و کنیه اش ابوحامد ولقب او فریدالدین عطار است و علت شهره شدنش به نام عطار، آن است  که وی دارو فروش بوده وطبابت می کرده است . نام پدرش بنا به مشهور ابراهیم و کنیه اش ابوبکربوده است. چنین به نظرمی رسد که  پدر شیخ، مدتی دراز، زیسته  وظاهراً هنگامی که عطار اسرار نامه رابه نظم درآورده ؛درقید حیات بوده است .شغل پدر وی نیز؛ دارو فروشی وطبابت  بوده  وشیخ عطار دکان وشغل پدر را به وراثت اداره و دنبال می کرده است. عطار، مادرش را کمی پس از وفات پدر از دست داد. او زنی اهل معنی وصاحب نفس بوده که طریقه  ی زهد وخلوت را درپیش گرفته بود ودر پرورش روح بلند فرزند؛ نقش موثری داشت.

(تاریخ ولادت شیخ را( ششم شعبان سال۵۲۲)و به روزگار سنجر بن ملکشاه ،  شمرده اند؛ و وفات او چنین که خواهیم گفت به( سال  ششصد و هیجده )و در قتل عام نیشابور به دست مغول  واقع شده است.

روایت است علت  رویکرد شیخ عطار به عرفان ؛ حضور درویش صاحب نظری در دکان او بوده وگفتگویی که میان  آن دو اتفاق  افتاده است؛ ولی این موضوع صحت ندارد ؛ چون حین سرودن مصیبت نامه والهی نامه به گفته ی صریح خودش در عطاری مشغول به کار بوده ا ست وا ین دو اثر اوج عرفان او هستند.

بنا به گفته ی جامی ودیگران که  از پی او قدم برداشته اند؛عطار، مریدمجدالدین بغدادی بود وچون مجدالدین از خلفای طریقه ی کبراویه است؛ عطار را نیز می توان پیرو این طریقه  دانست.) (فروزانفر؛ ۱۳۷۴: ۵۱ ).

چنان  که از مطالعه­ی آثار عطار برمی آید، وی مردی بوده است مطلع از  علوم وفنون ادبی، حکمت،کلام، نجوم ومحیط برعلوم دینی اعم از تفسیر ، روایت حدیث و فقه و به اقتضای شغل خود بصیر درگیاه شناسی و خواص ادویه وعقاقیر و آگاهیش  ازمبادی طب نیز قابل انکارنیست. اطلاعاتش ازعلم نجوم هم انکارناپذیر است.

عطاردیدگاه خاصّی به شعر دارد؛ وی درتاریخ ادبیات فارسی از چهره های برجسته ای است که به مسأله‌ی نقد شعر از حیث معانی آن  عمیقاً توجه کرده است . او درنقد شعر سایر شعرا؛ به اندیشه های شاعر و مساله معانی آنها توجه کرده است . میزانی هم که وی برای سنجش معانی در دست داشته است «شرع» بوده است . (پورجوادی، ۱۳۷۴: ۱۴).

عطار علی رغم  بیزاری از فلسفه ونیزفیلسوفان؛ درحکمت الهی و طبیعی نیز قوی دست بوده وکتاب اسرار نامه اش ؛چکیده ی عقاید  وآراء اصحاب حکمت است.

وی علاوه برمهارت درعلوم دینی؛ به عرفان ،به طورشگفت  انگیزی علاقه داشت  و دراین زمینه، مطالعه‌ی بسیار انجام می داد. او به تتبع احوال وجمع اقوال مشایخ صوفیه وگردآوردن  حکایات آن طایفه؛ شگفت و  ولعی عجیب داشته است. و بی سبب از کودکی؛ باد دوستی این طایفه در سرش جای گرفته بود و جزاین سخن نمی توانست گفت وشنید؛ مگر به کرده  وضرورت و  با چنین عشق شگرف  و طلب آتشین مدتی از عمر خویش را درجمع و ضبط حکایات  و اقوال و  قصص بزرگان تصوف گذرانید و حاصل عمر رادرکتاب «تذکره الاولیاء » مندرج ساخت. آثارمنظوم شیخ نیز درآکنده از حکایات وقصص است ومجموعاً در چهارمثنوی وی هشتصد و نود وهفت حکایت وجود دارد.

(عطار ، مذهب اهل تسنن راداشته و از لحاظ ثروت ومکنت در وضعیت خوبی به سر می برده ا ست و همین امر باعث شده که مناعت نفس او محفوظ بماند و برای طلب روزی، مدح  این وآن نکند و قریحه ی  خود را در راه هدایت و ارشاد خلق ، نشر فضلیت و دعوت مردم به سوی کمالات معنوی به کار ببرد.

رهرو نیک اندیش او ؛ مولانا ،درسنین خردسالی به همراه پدر به ملاقات شیخ ما  آمد وکتاب ارزشمند اسرار نامه را از عطار هدیه گرفت وبا نوشیدن از این جام پرحلاوت مست مستان  عالم شد و ازبزرگترین وبرترین پیروان  عطار گردید. آثار مسلم  عطار عبارتند از: الهی نامه، اسرارنامه ، جواهرنامه ، خسرونامه ،شرح القلب ، مصیبت نامه ، مقامات طیور یا منطق الطیر،   دیوان  قصاید ، غزلیات و مختارنامه ؛که مجموعه رباعیات اوست .

برای آثار شیخ، ترتیب تاریخی دقیقی نمی توان تعیین کرد ؛ زیرا در هیچ یک از مثنویها و دیگر آثار خود ؛ تاریخ دقیق تألیف را به دست نمی دهد. تنها از روی حدس و اشاراتی که به وضع مزاجی و پیری و ناتوانی خود می کند. ممکن است بگوییم که عطار نخست منطق الطیر و مصیبت نامه سپس الهی نامه و اسرار نامه را به نظم درآورده است. زیرا در منطق الطیر به هیچ روی ؛ از پیری و ناتوانی خویش سخن به میان نمی آورد و در مصیبت نامه هر چند از مرگ و زوال عمر می گوید. اشارتی به پیری و ضعف خود نمی کند و معلوم است که مقصودش بی اعتباری حیات و ناپایداری آدمی است. لیکن در الهی نامه و اسرارنامه از عجز و افتادگی خود شکایت می آغازد. مطابق روایت ابن الفطوطی شهادت عطار به دست تتار نیشابور اتفاق افتاده ولی سال آن دقیقاً مشخص نیست.)(فروزانفر، ۱۳۷۴: ۷۷).

جهت شرح اوضاع نیشابور در سنین کودکی عطار ؛ می توان گفت؛ فتنه و حادثه ای رخ داد بسیار دهشتناک و درد انگیز که بر جان و روان همه ؛ از جمله محمد، تأثیر عمیقی داشت. هر چند درمنزل پدری در منطقه شاد یاخ ، در امان بود؛ ولی رجوع بی شمار مجروحان، غارت زادگان و عده ای که دچار جنون شده بودند، همچنان به خانه ی آنها ادامه داشت. چندین سال بعد که آتش جنگ در نیشابور فروکش کرده بود و محمد به مکتب می رفت و دوران تحصیل را می گذراند، همچنان خراسان در دست خویشان سنجر دست به دست می شد. علی رغم اینکه عشق به تصوف و خانقاه، وجود عطار را سرشار کرده بود، ولی او ترجیح می داد به جای خانقاه نشینی از راه مدرسه و بازار مسیر عرفان صوفیه را بپیماید.

چون از طریق داروخانه با طبقات رنج کشیده ی مردم برخورد داشت و می توانست از طریق معالجه‌ی آنها، آلام انسانی و احوال نفسانی خلق را درک کند و از این طریق سلوک پسندیده ای داشته باشد. راه مدرسه به میزان عطاری اش ایمن نبود . چون ممکن بود دچار تفاخر و خود بزرگ بینی شود و قیل و قال مدرسه او را از راه حق ؛ دور سازد. هر چند مدرسه و بازار در سال های ویرانی ناشی از حمله ی غز ؛ دچار کسادی و رکود شده بود.ولی عطار ، علوم رایج عصر را آموخت و کتب مخصوص طب را نزد پدر مطالعه کرد و ایام فراغت را صرف خواندن کتب صوفیه و شعر می نمود. در آن ایام ، انوری در اوج شهرت و محبوبیت بود. اما در این هنگام خورشید سنایی در آسمان ادب طلوع کرد و طبع عطار که با اشعار او؛ سازگاری بیشتری داشت به او متمایل شد.

اشعار پندآمیز خاقانی نیز؛ سرمشق خوبی برای سرودن شعر وعظ بود. علاقه ی عطار به شعر وعظ و تحقیق ، بسیار بود و همین امر باعث شد تا به دربار و شعر درباری روی خوش نشان ندهد. در تصوف هم شیوه ی قلندری و ملامتی را بیشتر می پسندید. بنا به همین پسند، سال ها در لباس طبابت و عطاران، روی در خلق و دل در گرو خالق داشت و عوالم عرفانی را سپری می کرد. در سی سالگی، شعرش در زمینه زهد و تحقیق عبرت آگند و تفکر انگیز بود. اندیشه اغتنام فرصت و مرگ اندیشی از همان جوانی بر شعرش سیطره داشت.

حتی پس از چهل سالگی هم ؛ اشتغالش بیشتر ،در نظم کردن قصاید زهد آمیز و غزل های صوفیانه به شیوه ی سنایی غزنوی بود و آثار ارزنده ای در این زمینه خلق کرد. از حدود چهل سالگی تا پایان عمر بیشتر مشغول سرایش مثنویهایش بود و بیشتر اوقاتش صرف مطالعه احوال اولیا و حالات و مقامات روحانی شد. عطار معمولاً خود را از حوادث و رویدادهای عصر کنار می کشید و به اطراف خود اعتنایی نداشت. فقط گهگاه دیدارهایی با علما و بزرگان و زهاد عصر داشت و از جمله ی این بزرگان، مجدالدین بغدادی بود که عطار با او ملاقات های داشت .ولی هیچ گاه رابطه ی آنها مریدی و مرادی نشد. در سن هفتاد سالگی دیگر شیخ با دنیای بیرون و حتی عالمان و زاهدان نو ظهور عصر ؛ کاری نداشت تا اینکه در هفتاد و هشت سالگی، سایه ی مخوف مغول بر جان ارزشمند و شیرین شیخ افتاد و به سوی حق شنافت (زرین کوب، ۱۳۷۸، تلخیص کلی).

۱-۲- معرفی آثار (منطق الطیر)= (مقامات الطیور)

مثنوی است به بحر رمل مسدس مقصور، مشتمل بر چهار هزار و چهار صد و پنجاه و هشت بیت. نام این کتاب در آثار عطار «مقامات الطیور» و نیز «منطق الطیر» ذکر شده است. شیخ عطار در تسمیه ی «منطق الطیر»، بی گمان منظورش زبان استعداد و ظهور مرتبه و مقام  هر یک از مردان و روندگان حقیقت است. چنان که در آخر این منظومه، پرده از روی این راز بر گرفته و آشکارا بیان کرده است.

اما طرح اصلی عبارتست از اجتماع مرغان و مجتمع ساختن آن ها برای برگزیدن و پیدا کردن پادشاهی که بر آنها فرمان روایی کند، زیرا معتقد بوده اند که بدون پادشاه زندگانی کردن و آسوده زیستن ، کاری دشوار و صعبناک است و در آن مجمع؛ هدهد به پا می خیزد و سیمرغ را شایسته ی سلطنت مرغان معرفی می کند.


جهت دانلود متن کامل تحقیق آشنایی با شیخ عطار و آثار او و ادبیات صوفیانه و طنز کلیک نمایید



برچسب ها: تحقیق آشنایی با شیخ عطار و آثار او و ادبیات صوفیانه و طنز ، دانلود تحقیق آشنایی با شیخ عطار و آثار او و ادبیات صوفیانه و طنز ، پیشینه تحقیق آشنایی با شیخ عطار و آثار او و ادبیات صوفیانه و طنز ، تحقیق در مورد آشنایی با شیخ عطار و آثار او و ادبیات صوفیانه و طنز ، مقاله آشنایی با شیخ عطار و آثار او و ادبیات صوفیانه و طنز ، مقاله در مورد آشنایی با شیخ عطار و آثار او و ادبیات صوفیانه و طنز ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 9 مرداد 1396 11:43 ق.ظ

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.