تبلیغات
تحقیق و پروژه های دانشجویی - تحقیق مروری بر علم معانی و نظریات گرایس

تحقیق مروری بر علم معانی و نظریات گرایس

نویسنده : نگار موسوی دوشنبه 9 مرداد 1396 11:48 ق.ظ  •   

تحقیق مروری بر علم معانی و نظریات گرایس   شامل 148 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد  مروری بر علم معانی و نظریات گرایس   می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

مقدمه و کلیات

حسین منزوی (۱۳۸۳-۱۳۲۵) یکی از شاعران معاصر است که در اکثر قالب‌های کلاسیک و نو شعر سروده است، اما شهرتش بیشتر به سبب غزل‌سرایی اوست. غزل‌های حسین منزوی  دو رویکرد عمدۀ مضمونی را داراست، یعنی هم به غزل عاشقانه پرداخته است و همه به غزل اجتماعی. غزل‌های او را می‌توان ذیل عنوان غزل نو تقسیم بندی کرد، هرچند که غزلهایی با حال و هوای کلاسیک به سبک شاعران گذشته نیز در آثار او یافت می‌شود، اما عمده سروده‌های او دارای زبان و مفاهیم و اندیشه‌های امروزی است. غزل‌های او اگرچه با جملات و عبارات واضح و دور از ابهام بیان شده، اما درک معانی ثانویه یا ضمنی آنها ساده نیست، زیرا جملات و عبارات‌ شعرهای منزوی، ارتباط‌های معنایی جدید و بکر و نحو زبانی منحصر به فرد خود را دارا هستند که فهم دقیق‌تر آن‌ها نیازمند واکاوی است.

علم معانی، علمی است که دربارۀ معانی ثانویه یا ضمنی یا اضافه در کلام بحث می‌کند و در کنار علوم بیان و بدیع، از مهم‌ترین ابزارهای بررسی معانی زبان گفتاری و نوشتاری، از جمله متون ادبی و شعری است. این علم از دیرباز مورد توجه بسیاری از دانشمندان بلاغت از جمله عبدالقاهر جرجانی و ابوهلال عسگری بوده است و در قرن اخیر با علومی مثل فلسفۀ زبان و زبان‌شناسی آمیختگیِ کارآمدی پیدا کرده است و کتاب‌های متعددی دربارۀ معناشناسی از طریق فلسفۀ زبان و زبان‌شناسی نوشته شده‌اند.

هربرت پل گرایس، H. Paul Grice)، (۱۹۱۳-۱۹۸۸ یکی از فیلسوفانی است که در زمینۀ معانی ثانویۀ عبارات نظریه‌های قابل تأملی ارائه داده است که به درک مفهوم کلام کمک‌های شایانی می‌کند. سوالات و مسائلی که گرایس مطرح کرده ناظر به این امر است که چگونه می‌توان غرض اصلی گویندۀ کلام را با توجه به موقعیت و قرائن موجود دریافت کرد. او برای این هدف، روش‌های دسته‌بندی شده‌‌ای را پیشنهاد می‌دهد که شامل بررسی جزء به جزء دستوری عبارات، معنای طبیعی و غیرطبیعی گزاره‌های زبان و همچنین معروف‌ترین روش او با نام «اصول همکاری» است.

در این پژوهش سعی بر این است که معانی ثانویۀ جملات و عبارات در صد غزل حسین منزوی بر پایه بخش‌هایی از نظرات گرایس در معناشناسی بررسی شود. انتخاب این صد غزل از حدود پانصد غزل منتشر شده از حسین منزوی به طوری که نسبت کمی و کیفی بین غز‌ل‌های عاشقانه و اجتماعی او در نظر گرفته شود، ما را بر آن داشت که کتاب «از ترمه و تغزّل» او را مورد بررسی قرار دهیم؛ اگرچه این کتاب شامل حدود ۱۲۰ غزل است (بیش از نیازی که برای این پژوهش تعیین شده)، اما مناسب‌ترین کتاب برای این پژوهش است، زیرا هم انواع غزل‌های کلاسیک و نو و همچنین انواع مضامین در آن یافت می‌شود و هم کتابی است که در زمان حیات شاعر، به شکل گزیدۀ اشعار او منتشر شده است.

از سوی دیگر دربارۀ غزل‌های حسین منزوی باید گفت به دلیل مدت کمی که از اتمام کارنامۀ شعری او می‌گذرد، بیشتر پژوهش‌های صورت گرفته شامل موضوعات کلی بوده است. بنابراین در توضیح پیشینۀ پژوهشی، عنوان‌هایی شبیه به هم یافت ‌شد، و حتا در پژوهش‌هایی با محدودیت‌های تخصصی عنوان‌هایی آشنا و باز هم کلی از جمله جلوه‌های معشوق، نوآوری‌ها و غیره دیده می‌شود و به ندرت با عنوان‌های دقیق و محدودیت‌پذیر مواجهیم. ضمناً بیشتر پژوهش‌های انجام شده دربارۀ حسین منزوی یا به صورت تطبیقی با دیگر شاعران غزلسراست یا مربوط به مباحث علم معانی نیست.

فصل اول:مبانی نظری

مروری بر علم معانی و نظریات گرایس

علم معانی، علمی است که دربارۀ معانی ثانوی جملات و عبارات یک زبان، بحث می‌کند. عبدالقاهر جرجانی در دلائل الاعجاز معانی ثانوی را اینگونه مطرح می‌کند که «کلام علاوه بر معانی حقیقی، دارای یک سلسله معانی اضافی (ثانویه) نیز هست که به واسطۀ هیأت، ریخت و سرشت ترکیبی کلام به وجود می‌آید.» (ضیف، ۱۳۹۰: ۸۳) «این نوع معنا مدلول لفظ نیست» (همان: ۲۲۰) او در این کتاب تقریر می‌کند که «فصاحت، بیان و بلاغت، همگی به ویژگی‌هایی از کلام ارتباط دارند که در ورای الفاظ و معانی قرار دارد، و ویژگی‌های مذکور از نظم و ترکیب کلمات بر اساس ترکیب معانی اضافی در ذهن سرچشمه می‌گیرند.» (همان: ۲۲۴) معنای اولیه معنایی است که از ظاهر الفاظ برمی‌آید، اما معنای ثانویه که از آن به معنای ضمنی و معنای اضافه نیز یاد می‌شود، در ارتباط الفاظ در کلام مشخص می‌شود. مثلاً دو کلمۀ گرسنه و خیلی، به تنهایی معنای لفظی خود را دارند، اما وقتی کسی می‌گوید: «خیلی گرسنه‌ام» منظور این عبارت و معنای ثانوی آن، این است که گوینده آن نیازمند خوردنِ غذاست.

پدید آورندۀ علم معانی را شیخ عبدالقاهر جرجانی (متوفی سال۴۷۱) می‌دانند. البته بخش‌هایی از علم معانی، در «اعجاز القرآن» نوشتۀ جاحظ و «الشعر و الشعراء» نوشتۀ ابن قتیبه و «الکامل» نوشتۀ مبرّد نیز دیده می‌شود. اما «دلائل الاعجاز» نوشتۀ جرجانی، بیشتر و جدی‌تر به این علم پرداخته است. بعد از او جارالله زمخشری در تفسیر کشّاف به رازهای اعجاز و بلاغت قرآن پرداخت و در ادامه ابو یعقوب یوسف سکاکی (متوفی۶۲۶) در قسم سوم کتاب «مفتاح» آن را قاعده‌مند کرد. و پس از آن تا به امروز علم معانی مباحث بسیاری را در کشف معانی متون مختلف ادبی مطرح کرده است. (الهاشمی، ۱۳۸۱: ۸۲)

برخی از دانشمندان علوم بلاغی، از جمله سعدالدین تفتازانی در مقدمۀ کتاب «مختصر المعانی» خود، علم معانی را بر علم بیان مقدم می‌دانند و استدلال‌شان این است که علم معانی رعایت مطابقت سخن با مقتضای حال است و بعد از این امر است که ایراد معنی واحد در ترکیب‌های مختلف یعنی همان تعریف علم بیان، پدید می‌آید. (تفتازانی، ۱۳۸۲: ۲۷)

علم معانی در زبان‌ها و فرهنگ‌های مختلف مورد توجه قرار گرفته است؛ روز به روز بر شاخه‌ها و نحله‌های مختلف آن افزوده شده و تا جایی پیش رفته است که امروزه علم معانی و علوم دیگر مثل زبان‌شناسی و فلسفۀ زبان و کلّیتِ علوم انسانی در برخی از مباحث با یکدیگر آمیخته شده‌اند.

از میان علومی که به نحوی به «معنا» ارتباط دارند، زبان‌شناسی را شاید بتوان علمی بشمار آورد که بیشترین نقش را در این زمینه دارد. عموماً یکی از صفت‌های زبان در تعریف آن، «معناداری» است. (لاینز، ۱۳۸۵: ۳۶) ظرفیت زبان برای بیان معنا، صرفاً با توضیح معنای کلمات قابل تبیین نیست بلکه بسیاری چیزها در این میان دخیل است. (همان: ۳۷)

فلسفۀ زبان از آغاز قرن بیستم رواج گسترده‌ای پیدا کرد ولی در واقع در دهۀ ۱۹۶۰ بود که مسائل آن کم کم آشکار شد. تحولی که در دهه‌های پایانی قرن بیستم در فلسفۀ زبان پدید آمد، این بود که فیلسوفان زبان به دستور یا نحو صوری توجه کردند. از حوالی ۱۹۸۰ برخی از این فیلسوفان، گرایشی به سوی فلسفۀ ذهن داشتند و برخی دیگر پژوهش‌های متافیزیکی دربارۀ وجود یا عدم وجود ارتباط بین زبان و حقیقت را مورد ملاحظه قرار دادند. (لایکن، ۱۳۹۲: ۱)

نظریه‌های متعددی دربارۀ معنای واقعی گزاره‌ها ارائه شده است که از آن میان می‌توان به نظریۀ ارجاعی، نظریۀ علّی تاریخی، نظریات تصوری، نظریات کاربردی، نظریۀ تحقیق‌پذیری اشاره کرد. این نظریه‌ها گاه به توضیح نظریات دیگر و گاه در تضاد و انتقادِ یکدیگر، به وجود آمده‌‌اند و روز به روز بر گستردگی آنها افزوده می‌شود.


جهت دانلود متن کامل تحقیق مروری بر علم معانی و نظریات گرایس  کلیک نمایید



برچسب ها: تحقیق مروری بر علم معانی و نظریات گرایس ، دانلود تحقیق مروری بر علم معانی و نظریات گرایس ، پیشینه تحقیق مروری بر علم معانی و نظریات گرایس ، تحقیق در مورد مروری بر علم معانی و نظریات گرایس ، مقاله مروری بر علم معانی و نظریات گرایس ، مقاله در مورد مروری بر علم معانی و نظریات گرایس ، پایان نامه مروری بر علم معانی و نظریات گرایس ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 9 مرداد 1396 11:50 ق.ظ

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.